Τρίτη, 7 Μαρτίου 2017

O νέος προοδευτικός δρόμος της Ευρώπης

Δυστυχώς οι αποφάσεις των τεσσάρων Μεγάλων της Ευρώπης ( Γερμανία – Γαλλία – Ισπανία – Ιταλία ) όπως αυτές ανακοινώθηκαν μόλις χθες 6 Μαρτίου, έρχονται να ταρακουνήσουν το οικοδόμημα της Ευρώπης, όπως αυτό το είχαν οραματιστεί οι Μεγάλοι Ηγέτες της δεκαετίας του ’80, οι περισσότεροι εκ των οποίων προέρχονταν από τον χώρο της Σοσιαλδημοκρατίας. Φαίνεται πως είμαστε στο κρίσιμο σημείο όπου οι συντηρητικές λογικές και σκέψεις για την Ευρώπη γίνονται ο κύριος δρόμος πάνω στον οποίο σκοπεύουν να οδηγήσουν την ΕΕ και τους πολίτες.
            Μετά από αυτές τις αποφάσεις που κάνουν λόγο για μια άλλη Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, για μια διαφορετική Ευρώπη των δυνατών και των αδυνάμων, είναι πλέον προφανές πως ο Σοσιαλδημοκρατικός Ιδεολογικός χώρος οφείλει άμεσα να ανασυνταχθεί και να παρουσιάσει μια νέα πρόταση που θα αντιταχθεί στους σχεδιασμούς των Συντηρητικών απόψεων που αυτή τη στιγμή καθορίζουν το μέλλον της Ηπείρου και οδηγούν νομοτελειακά το εγχείρημα της Ενωμένης Ευρώπης σε πλήρη αποτυχία.
Εδώ και μερικά χρόνια, είναι πλέον εμφανές πως η Σοσιαλδημοκρατία σε παγκόσμιο επίπεδο βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Στριμωγμένη ανάμεσα στις συντηρητικές απόψεις και σε ένα κύμα αριστερού και ακραία δεξιού λαϊκισμού, έδειχνε αδύναμη να παρουσιάσει το νέο σχέδιο, τις νέες ιδέες και προτάσεις που θα βοηθήσουν τους πολίτες και τις Δημοκρατίες να ανταπεξέλθουν στην Μετά-Ψυχροπολεμική περίοδο που έχει πλέον τελειώσει οριστικά. Το πρόβλημα αυτό σαφώς και έχει επηρεάσει και τη χώρα μας και τον δικό μας χώρο της Ελληνικής Σοσιαλδημοκρατίας.
            Ο χώρος της  Σοσιαλδημοκρατίας ήταν αυτός που έβαλε τις βάσεις για την Ευρώπη των λαών, την Ευρώπη της αλληλεγγύης και της πραγματικής ολοκλήρωσης της ενοποίησής της. Είναι ζωντανά ακόμα τα αποτελέσματα του οραματισμού μιας ενωμένης και δυνατής Ευρώπης που σχεδίασαν Σοσιαλδημοκράτες πολιτικοί όπως ο Φρανσουά Μιτεράν, ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Φελίπε Γκονζάλες και οι άλλοι πολιτικοί της δεκαετίας του ’80. Στη πορεία, ένα νέο ρεύμα εμφανίστηκε από τον ιδεολογικό αυτό χώρο, με κύριους εκφραστές τον Τόνι Μπλερ στη Βρετανία, τον Γκέρχαρντ Σρέντερ στη Γερμανία, τον Μπιλ Κλίντον στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Κώστα Σημίτη – σε διαφορετικό αλλά αρκετά προοδευτικό κομμάτι – στη χώρα μας. Ονομάστηκε Τρίτος Δρόμος και έφερε την πρόταση της διανομής του παραγόμενου πλούτου στους πολίτες και στις χώρες.
            Δυστυχώς, μετά από την ολοκλήρωση του κύκλου ζωής του Τρίτου Δρόμου, η Σοσιαλδημοκρατία απώλεσε το συγκριτικό της ιδεολογικό πλεονέκτημα. Δεν κατάφερε να παρουσιάσει την πρόταση για την πορεία μετά την μεγάλη οικονομική κρίση. Τα τελευταία χρόνια αναγκάστηκε να στηρίζει συντηρητικές πολιτικές που μπορεί να επέφεραν σταθερότητα για κάποιο διάστημα, αλλά πλέον είναι εμφανές πως δεν είναι αυτές που μπορεί να επαναφέρουν τις αναπτυξιακές προοπτικές, το ορθό μοίρασμα του παραγόμενου πλούτου και την κοινωνική δικαιοσύνη, ιδέες και οράματα προνομιακά για τον χώρο της Σοσιαλδημοκρατίας.
            Τα τελευταία χρόνια, η Σοσιαλδημοκρατία, πελαγοδρόμησε σε προτάσεις που ακουμπούσαν περισσότερο ‘’αριστερά’’ όπως κοιτάμε τον ‘’τοπογραφικό’’ χάρτη των ιδεολογικών ρευμάτων. Χαρακτηριστικότερα παραδείγματα ο Τζέρεμι Κόρμπυν στη Βρετανία και ο Μπενουά Αμόν στη Γαλλία προσπάθησαν να παρουσιάσουν την ‘’αριστερότερη’’ πλευρά της Σοσιαλδημοκρατίας. Προσπάθησαν να στρέψουν την Σοσιαλδημοκρατία αριστερότερα, ακουμπώντας την Ριζοσπαστική Αριστερά. Οι προτάσεις τους όμως όπως φάνηκε, μπορεί να είχαν απήχηση στο στενό κομματικό τους κοινό, όμως δεν κατόρθωσαν να περάσουν ώς νέο ρεύμα ευρύτερα στους πολίτες, όπως αυτό φάνηκε από την εκλογική αναμέτρηση της Βρετανίας και αναμένεται να εμφανιστεί και στις επερχόμενες Γαλλικές Προεδρικές Εκλογές.
            Ως απάντηση, μέσα σε αυτό το τοπίο, άρχισαν να εμφανίζονται αργά και σταθερά, προτάσεις που φαίνεται να πιάνουν περισσότερο τον παλμό των πολιτών και να κερδίζουν την εμπιστοσύνη ολοένα και περισσότερων. Είναι προτάσεις που προέρχονται από ανθρώπους της Σοσιαλδημοκρατίας που τοποθετούνται ‘’κεντρικότερα’’ στη ‘’τοπογραφική’’ αποτύπωση των ιδεολογικών ρευμάτων. Με αυτό τον τρόπο εμφανίστηκαν και φαίνεται να πηγαίνουν εκλογικά καλά, προτάσεις όπως του Μανουέλ Μακρόν στη Γαλλία αλλά ακόμα και του Μάρτιν Σούλτς στη Γερμανία. Προτάσεις που κάνουν λόγο για επιστροφή από τη μια πλευρά στις βασικές αρχές της Σοσιαλδημοκρατίας, δηλαδή της κοινωνικής δικαιοσύνης, της δημοκρατίας και του ορθότερου μοιράσματος του παραγόμενου πλούτου, αλλά και από την άλλη πλευρά για αντιμετώπιση της οικονομίας, της αγοράς και των κρατικών λειτουργιών με μια πιο φιλελεύθερη ματιά. Αν θέλουμε να είμαστε εξάλλου ειλικρινείς, η προοδευτική Σοσιαλδημοκρατία ανέκαθεν τοποθετούνταν στο μέσο των ριζοσπαστικά αριστερών και των συντηρητικών λογικών.
            Οι προτάσεις του συντηρητικού ιδεολογικού μπλοκ έχουν πλέον αποτύχει στο δικαιότερο μοίρασμα  του παραγόμενου πλούτου και της ανάπτυξης και με τις αποφάσεις των Τεσσάρων, γίνεται πλέον καταφανές που θέλουν να οδηγήσουν την Ευρώπη. Μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, χωρίς την έννοια της αλληλεγγύης και της πραγματικής ολοκλήρωσης και ενοποίησής της είναι η πρόταση που παρουσιάζουν πλέον οι Συντηρητικοί της Ηπείρου μας.
Αντίστοιχα, οι λαϊκίστικές προτάσεις του ‘’αριστερού ριζοσπαστισμού’’ φαίνεται να μην έλκουν τους πολίτες και δεν μπορούν να καλύψουν προφανή προβλήματα της νέας εποχής. Και ένα τρίτο, πολύ επικίνδυνο ρεύμα, αυτό του Εθνολαϊκισμού φαίνεται να κερδίζει συνεχώς περισσότερο ακροατήριο, καθιστώντας τον πλανήτη περίκλειστη μπαρουταποθήκη, που η οποιαδήποτε σπίθα μπορεί να ανατινάξει τα πάντα.
            Σε όλα τα παραπάνω καλείται να απαντήσει η σύγχρονη Ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία. Οφείλει άμεσα, να καταθέσει συνολικά και δομημένα μια άλλη πρόταση. Βασισμένη στις πάγιες και βασικές της αρχές, αλλά και επανατοποθετούμενη σε κομβικά σημεία πολιτικών προτάσεων που θα λάβουν ως δεδομένες τις νέες ανάγκες, τα νέα δεδομένα και τα πολύ επιτακτικά ζητούμενα της εποχής μας.
            Τη νέα αυτή πρόταση θα τολμούσα να τη χαρακτηρίσω τον Νέο Προοδευτικό Δρόμο, καθώς από τη μία θα πρέπει να πατήσει στις πάγιες ιδεολογικές αρχές του χώρου αλλά και θα εξελιχθεί σύμφωνα με όλες τις νέες καταστάσεις. Θα πρέπει να επαναφέρει το όραμα της Πραγματικά Ενωμένης Ευρώπης, διατηρώντας τις αξίες της κοινωνικής δικαιοσύνης και  του δικαιότερου τρόπου κατανομής του παραγόμενου πλούτου. Αλλά και επανατοποθετημένες προτάσεις που έχουν να κάνουν με το βάθος της κρατικής παρέμβασης, τη φιλελευθεροποίηση των αγορών με βασικό στοιχείο τον καλύτερο και αποτελεσματικότερο έλεγχο αυτών, τα νέα δεδομένα της οικονομικής και κοινωνικής μετανάστευσης και των νέων τεχνολογιών και των θετικών που προκύπτουν από αυτές.
            Αν αυτή η κατάθεση της πρότασης από την Ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία καθυστερήσει, τότε, είτε η Ευρώπη θα τεμαχιστεί στη βάση των Συντηρητικών λογικών είτε τα επικίνδυνα εθνολαϊκίστικά ρεύματα θα καταλάβουν όλο και περισσότερες πλευρές, θα βρουν τους πολίτες αγανακτισμένους και στα όρια των αντοχών τους, και τότε, πολύ σύντομα, από ατύχημα, από απροσεξία ή και επι σκοπού, η μπαρουταποθήκη του πλανήτη θα εκραγεί.
Και στην έκρηξη αυτή θα υπάρχουν μόνο θύματα και κανένας κερδισμένος.

ΛΙΤΙΝΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ
           

Τετάρτη, 1 Μαρτίου 2017


ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ Η ΣΑΝΟ;

            Αφορμή για ετούτο το κείμενο μου έδωσε η δημόσια τοποθέτηση του Πρωθυπουργού της Χώρας σχετικά με τη κρίση, αμέσως μετά τη συνάντησή του με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών. Και η αφορμή είναι πολύ ενδιαφέρουσα, αν ψάξουμε τα βαθύτερα αίτια που ο Πρωθυπουργός αυτής της χώρας, εκφράζει τη συγκεκριμένη θέση που εξέφρασε, το 2017, μετά από 8 χρόνια κρίσης και 2 ολόκληρα χρόνια δικής του διακυβέρνησης.
            Ο Πρωθυπουργός της Χώρας, δήλωσε: ‘’ Η κρίση ξεκίνησε από την αδυναμία των Τραπεζών να παράσχουν ρευστότητα στην Οικονομία και θα τελειώσει με την άρση αυτής της αδυναμίας’’. Και αυτή είναι η επίσημη  και δημόσια τοποθέτησή του.
Ο Πρωθυπουργός της Χώρας, ενημερώνει τους πολίτες της χώρας που κυβερνά πως όλα όσα περνάμε τώρα ξεκίνησαν επειδή οι Τράπεζες δεν μπορούσαν να χορηγήσουν άλλα δάνεια. Η οικονομική δυσπραγία της χώρας σε δημοσιονομικό επίπεδο, η μείωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών, η κατάρρευση των συντάξεων και της δημόσιας ασφάλισης, η αλματώδης αύξηση της ανεργίας,  η κάμψη κάθε επενδυτικής δραστηριότητας, η απώλεια του 25% του ΑΕΠ της χώρας και όλα τα υπόλοιπα, κατά τον Πρωθυπουργό αυτής της χώρας, οφείλονται στην αδυναμία των Τραπεζών να συνεχίσουν να δανείζουν. Και όλα τα παραπάνω, αλλά και ακόμα περισσότερα, θα πάψουν να υπάρχουν, μόλις οι Τράπεζες αρχίσουν ξανά να καλούν τους πολίτες πως έχει εγκριθεί δάνειο 5.000 ευρώ στο όνομά τους και να περάσουν να το παραλάβουν.
Η δήλωση του Πρωθυπουργού της χώρας είναι εξοργιστική. Και είναι εξοργιστική γιατί μπορεί να συμβαίνουν μόνο δύο τινά: ή ο επι δύο συναπτά έτη Πρωθυπουργός της χώρας δεν έχει καταλάβει το παραμικρό για τις αιτίες της βαθύτατης κρίσης που χτύπησε τη χώρα, οπότε είναι ακατάλληλος για τη θέση αυτή, ή γνωρίζει πολύ καλά πως με τέτοιες απόψεις συνεχίζει να ταΐζει σανό τους πολίτες, κάνει πως δεν καταλαβαίνει και συνεχίζει να καταστρέφει τη χώρα με τεράστια προσωπική του ευθύνη.
Κάποια στιγμή θα πρέπει οι πολιτικοί αυτής της έρμης χώρας να έχουν το θάρρος να μιλήσουν ντόμπρα στους πολίτες. Να παρουσιάσουν όλους τους – πραγματικούς – λόγους που αυτή η χώρα ουσιαστικά απέτυχε να στηρίξει το μοντέλο πάνω στο οποίο είχε χτιστεί και να σταματήσουν να πουλάνε καθρεφτάκια στους ιθαγενείς.
Για το τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμα της χώρας, που δεν της επέτρεπε να συνεχίσει να δανείζεται ώς κράτος για να καλύπτει τις πάγιες – και τεράστιες - ανάγκες της, δεν έφταιγαν οι Τράπεζες. Για το συνταξιοδοτικό που έβγαζε ανθρώπους στις πιο παραγωγικές τους ηλικίες στη σύνταξη για 30-40 χρόνια με συντάξεις πάνω από τους τελευταίους μισθούς και εφάπαξ ιλιγγιώδη ποσά, δεν φταίει η ρευστότητα των Τραπεζών. Για το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης που έσκασε από τις υπερσυνταγογραφήσεις και τις δήθεν εξετάσεις, τα υπερτιμολογημένα φάρμακα και τα ταξιδάκια των γιατρών δεν έφταιξε ποτέ η οικονομική δυσπραγία των Τραπεζών. Για τα capital controls που τόσο πολύ κοστίζουν στην καθημερινή κίνηση του χρήματος, δεν έφταιξε το χαμηλό αποθεματικό των Τραπεζών, αλλά οι εγκληματικές ενέργειες αυτής της Κυβέρνησης που οδήγησε του πολίτες σε μία νύχτα να ανασύρουν όλα τα τραπεζικά τους διαθέσιμα. Και προφανώς, κανένα από τα προβλήματα που ζούμε καθημερινά δεν θα σταματήσει να υπάρχει όταν οι Τράπεζες μπορέσουν, με τον οποιονδήποτε μαγικό τρόπο, να ξαναδώσουν ρευστότητα στην αγορά.
Σαφώς, η δυνατότητα ρευστότητας από το τραπεζικό σύστημα μπορεί να βοηθήσει την ανάκαμψη της οικονομίας. Όμως αυτό δεν θα είναι το πρώτο που θα συμβεί. Αλλά το σχεδόν τελευταίο. Θα είναι το επακόλουθο και όχι η αιτία.
Πρώτα θα αποκατασταθεί η αξιοπιστία της χώρας, μετά θα θεμελιωθεί ένα αναπτυξιακό περιβάλλον για τις επιχειρήσεις και τις πρωτοβουλίες, θα οικοδομηθεί ένα κράτος οικονομικά σταθερό, θα απεμπλακεί η οικονομία από στρεβλώσεις και αγκυλώσεις και μετά, ως επακόλουθο όλων των παραπάνω, θα αποκατασταθεί η αποθεματική διαθεσιμότητα των Τραπεζών και θα αρχίσει να αυξάνεται η ρευστότητα στην αγορά από αυτές. Όμως τίποτα δεν θα αλλάξει στη χώρα αν δεν λύσουμε πρώτα τα βαθιά διαρθρωτικά προβλήματα της λειτουργίας της και απλά αυξήσουμε τη δυνατότητα ρευστότητας από τις Τράπεζες.
Δυστυχώς η δημόσια τοποθέτηση του Πρωθυπουργού είναι μνημειώδης. Και είναι μνημειώδης γιατί αναδεικνύει με τον μέγιστο τρόπο πως κάποιοι πολιτικοί αυτής της χώρας είτε δεν μπορούν, είτε δεν θέλουν να κατανοήσουν πως αυτή η χώρα πρέπει να αλλάξει μοντέλο για να μπορέσει να σταθεί στα πόδια της. Και το πρόβλημα μεγαλώνει καθώς δύο βασικά στοιχεία των πολιτικών είναι τα παρακάτω: η αλήθεια προς τους πολίτες τους και η ‘’εκπαίδευση’’ των πολιτών. Φαίνεται πως και για τα δύο, ο κύριος Τσίπρας αδιαφορεί. Και το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι να συνεχίσει να απολαμβάνει τη πρωθυπουργική καρέκλα απευθυνόμενος σε ημιμαθείς ιθαγενείς.
Συνεχίζει να λέει στους επιβάτες του Τιτανικού – ενώ το πλοίο έχει μεγάλο ρήγμα στα ύφαλά του – πως όταν ξαναπάρουν μπροστά οι μηχανές που έχουν γεμίσει νερά, το καράβι θα συνεχίσει να πλέει περήφανο και το πάρτι στα καταστρώματά του θα συνεχιστεί.
Η χώρα απαιτεί αλήθειες. Οι πολίτες αναζητούν πλέον τη κανονική πραγματικότητα και όχι την εικονική που παρουσιάζει η Κυβέρνηση. Όλοι πλέον γνωρίζουν πόσο έχει πληγεί η καθημερινότητά του και πόσο αυτό έχει επιδεινωθεί τα τελευταία δυο χρόνια με τις ουτοπίες, τους ψευτοτσαμπουκάδες και τις ιδεοληψίες των κυβερνώντων. Και δεν συγχωρούν.
Κάποια στιγμή το πολιτικό προσωπικό της χώρας πρέπει να φερθεί υπεύθυνα και ‘’αντρίκια’’ απέναντι στη χώρα, τους πολίτες της και τα παιδιά μας.

ΛΙΤΙΝΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ