Παρασκευή, 25 Νοεμβρίου 2016

«Τις πταίει…στην Κεντροαριστερά;»


Εδώ και καιρό γίνεται κουβέντα για την ανάγκη δημιουργίας της νέας εκείνης πολιτικής πρότασης που θα συνεγείρει τους πολίτες, θα τους στρέψει στη δική της πρόταση και θα τη μεγαλώσει ως πολιτικό και ιδεολογικό ρεύμα, απέναντι στη συντηρητική παράταξη και στους λαϊκιστές αριστερής και δεξιάς απόχρωσης. Θα περίμενε κανένας, ότι με τη πλήρη κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ , δημοσκοπική αλλά και κοινωνική, η Κεντροαριστερά θα εμφάνιζε σημάδια ανάκαμψης σημαντικής, αν όχι και δείγματα κατάληψης σημαντικού πολιτικού χώρου.

Όμως δεν συμβαίνει αυτό, αντίθετα από ότι κάποιοι υποστηρίζουν. Οι εισροές των πολιτών είναι ελάχιστες έως μηδαμινές, και – για όσους κάνουν σοβαρή πολιτική ανάλυση – ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος να ελαττωθεί λόγω της σύνθλιψης της πρότασης ανάμεσα στον σημερινό διπολισμό.
Τις πταιει; Ειδικότερα η νέα γενιά της χώρας θεωρεί το κρισιμότατο πεδίο της πολιτικής ενασχόλησης κάτι το βρώμικο, το ασαφές και το ελιτίστικο. Δεν μπαίνει καν στη διαδικασία να ακούσει.
Η Δημοκρατική παράταξη προσπαθεί να απευθυνθεί εκ νέου στην ελληνική κοινωνία, ώστε να κάνει τις προτάσεις της πλειοψηφικές ξανά. Όμως τα μηνύματα που δίνει στους πολίτες είναι δυσνόητα και θολά, με αποτέλεσμα να μην βρίσκουν την αναμενόμενη ανταπόκριση.
ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ – ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ
Οι πολίτες, πιο ενημερωμένοι και καλύτερα καταρτισμένοι από ποτέ άλλοτε στην ιστορία της χώρας, κουράστηκαν με γενικότητες και αοριστολογίες. Απαιτούν συγκεκριμένες προτάσεις επί συγκεκριμένων προβλημάτων, οδικό χάρτη πορείας και μετρήσιμα αποτελέσματα όπως αυτά θα προκύπτουν από την εφαρμογή τους. Προς το παρόν αναλωνόμαστε σε γενικότητες, χωρίς εξειδικεύσεις και συγκεκριμένα, καθορισμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
ΘΑΡΡΑΛΕΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ
Η πρόταση του προοδευτικού χώρου θα πρέπει να είναι όχι αυτοκριτική, αλλά θαρραλέα απέναντι στο παρελθόν της. Ιδεοληψίες και δογματισμοί του παρελθόντος θα πρέπει να αφεθούν πίσω. Η χώρα το 2016 δεν έχει καμία σχέση με το 1974, οι ανάγκες είναι εντελώς διαφορετικές από το 1990 και τα προβλήματα αντιμετωπίζονται με λύσεις που απέχουν πολύ από την προμνημονιακή Ελλάδα του 2000. Αν θέλουμε να είμαστε προοδευτικοί, τότε υπάρχει η βασική αρχή: ‘’ Προοδευτικό είναι εκείνο που βελτιώνει το επίπεδο ζωής των πολιτών και ανυψώνει τη κοινωνία και τη χώρα’’. Δεν είναι ίδιες οι ‘’προοδευτικές’’ λύσεις του 1974 με τις ‘’προοδευτικές’’ λύσεις του 2016.
ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ (ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΗΛΙΚΙΑΚΗ)
Η κοινωνία έχει ξεκαθαρίσει πως στη νέα εποχή, δεν μπορούν να οδηγήσουν τη χώρα ως μπροστάρηδες, αυτοί τους οποίους θεωρεί – ανεξάρτητα αν πραγματικά φταίνε ή όχι – υπαίτιους της σημερινής κατάστασης της χώρας. Η πρόταση θα πρέπει να εκφραστεί από ανθρώπους που δεν έχουν προηγούμενη εμπλοκή. Δεν εννοώ εξοβελισμό των παλαιότερων, αλλά φρέσκα και άφθαρτα πρόσωπα μπροστά. Τα οποία απαραιτήτως όμως θα πρέπει να έχουν και νέες αντιλήψεις για τη πολιτική διαδικασία. Γιατί δεν θα κερδίσουμε τίποτα με νέους που θα φαντάζουν συνεχιστές του παλιού.
ΑΣ ΑΚΟΥΣΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ
Αν η Προοδευτική πρόταση δεν συμπεριλάβει τους νέους ανθρώπους στη πολιτική διαδικασία, τότε δεν θα έρθουν και οι προωθημένες λύσεις που απαιτούνται. Οι νέοι της χώρας αποτελούν αυτή τη στιγμή το κρίσιμο εκείνο κοίτασμα ιδεών, αντιλήψεων και προτάσεων από το οποίο μπορεί να προκύψει η πρόταση για τη χώρα της επόμενης μέρας. Θα πρέπει να δώσει η Δημοκρατική Παράταξη των χώρο και τον τρόπο στους νέους να πουν τις προτάσεις τους. Να τις καταθέσουν. Και να τις φέρουν στη πολιτική διαδικασία.
ΚΑΘΑΡΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ
Για να εμπλακούν οι πολίτες στη πολιτική διεργασία, θα πρέπει να έχουν πειστεί πως η συμμετοχή τους θα γίνει με καθαρούς, συγκεκριμένους και αδιάβλητους όρους. Κανένας δεν θα συμμετάσχει αν αισθανθεί πως οι όροι μπορεί να αλλάζουν κάθε στιγμή, ανάλογα με τις κυριαρχούσες πλειοψηφίες.
ΔΕΝ ΑΡΚΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΕΝΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ
Αν στη μάχη της διεύρυνσης δεν μπουν νέα ρεύματα σκέψης και προβληματισμού, τότε δεν θα μπορέσει η Παράταξη να εκφέρει και νέο πολιτικό λόγο. Αν μείνουμε στη συμμαχία του παλιού, τότε δεν θα προσθέσουμε το παραμικρό στη προσπάθεια αυτή. Οι απλές προσθέσεις στελεχών που δεν φέρουν τίποτα το νέο μαζί τους, δεν οδηγούν σε βελτιώσεις. Υπάρχουν στη κοινωνία νέες πλευρές που πρέπει να ανακαλύψουμε και να ακούσουμε. Κοινωνικά Κινήματα και δράσεις. Νέοι προβληματισμοί γεννιόνται μέσα στις κοινωνίες. Και θα πρέπει να συζητήσουμε, να έρθουμε κοντά, να τους προκαλέσουμε και να προκληθούμε από αυτά.
Δυστυχώς ή ίσως ευτυχώς, ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς. Και δεν θα αντιστραφεί το κλίμα τόσο εύκολα όσο κάποιοι φαντάζονται. Έχουμε ακόμα ένα κομμάτι της ερήμου να διαβούμε. Αλλά υπάρχουν γύρω μας οι οάσεις εκείνες που θα μας δώσουν τη δύναμη να αντέξουμε και να βγούμε πιο δυνατοί, πιο ανανεωμένοι, πιο σίγουροι για την επόμενη μέρα και του πολιτικού μας χώρου αλλά πάνω από όλα, της χώρας. Ας τις ακολουθήσουμε.

Παρασκευή, 11 Νοεμβρίου 2016


ΙΣΟΤΗΤΑ Ή ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΤΟ ΟΡΑΜΑ;
            Παρακολουθώντας τηλεοπτική συνέντευξη του Υπουργού Επικρατείας της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και δεξιού χεριού του Πρωθυπουργού, κ. Νίκου Παππά, προσπάθησα να αποκρυπτογραφήσω μέσα από τα λόγια του, το πώς οι σημερινοί κυβερνώντες οραματίζονται την περαιτέρω πορεία της χώρας.
Γιατί η διακυβέρνηση μιας χώρας δεν είναι μόνο κανονιστικές αποφάσεις και απλή νομοθέτηση. Έχει να κάνει και με τον τρόπο που κάποιος οραματίζεται μια κοινωνία. Η διακυβέρνηση μιας χώρας οφείλει να δημιουργεί και τον τρόπο λειτουργίας μιας κοινωνίας σε ευρύτερο πλαίσιο.
Κατά τη συνέντευξη λοιπόν του κ. Παππά, μέσα σε όλα όσα είπε, έδειξε με μια πολύ σύντομη φράση και ένα από τα οράματα της σημερινής Κυβέρνησης σχετικά με τη κοινωνία που οραματίζονται να δημιουργήσουν. Είπε ο κ. Υπουργός : ‘’ Υπάρχουν μεγάλες ανισότητες στο συνταξιοδοτικό μας σύστημα και οφείλουμε να τις αποκαταστήσουμε’’.
Η πρώτη ανάγνωση της φράσης θα βρει πολλούς να συμφωνούν με αυτή την τόσο απλή και αθώα φράση. Ισχύει όμως; Αν δηλαδή όλες οι συντάξεις φτάσουν σε σημεία εξίσωσης, έχουμε δώσει τη σωστή λύση στο πρόβλημα; Η εξίσωση των συντάξεων, άσχετα με τις ασφαλιστικές δαπάνες που έχουν καταβληθεί είναι η θεραπεία; Ποιο σήμα λαμβάνει η κοινωνία με μία τέτοια ρητορική;
Μπορούμε να προχωρήσουμε στη δεύτερη ανάγνωση της φράσης; Να πάμε ένα βήμα παραπέρα. Να δούμε δηλαδή το είδος της κοινωνίας που μπορεί να δημιουργήσει μια εφαρμογή της φράσης ως βασικό πυλώνα πολιτικής.
Η δεύτερη ανάγνωση, η κρίσιμη ανάγνωσης της φράσης του κ. Παππά είναι εντελώς διαφορετική. Ο κ. Υπουργός περιέγραψε σε μια τόσο μικρή φράση ένα μεγάλο όραμα. Μια θέληση. Μια κεντρική πολιτική άποψη που έχει αρχίσει να εμφανίζεται σε όλο και περισσότερες εκφάνσεις των πολιτικών επιλογών της Κυβέρνησης.
ΙΣΟΤΗΤΑ αναφώνησε μέσα από τη φράση του ο κ. Παππάς. ΕΞΙΣΩΣΗ ήταν το όραμα που περιέγραψε. Και αν αυτό ακούγεται ωραίο και θετικό στην αρχή, δεν είναι τελικά. Γιατί πέρα από την ισότητα, υπάρχει η δικαιοσύνη. Και όταν μιλάμε για τον τρόπο λειτουργίας μιας κοινωνίας, τότε είναι απείρως σημαντικότερο η κοινωνία να είναι περισσότερο δίκαιη παρά ίση. Και αυτό το κατανοούν όλοι.
Μια ίση κοινωνία είναι ικανή αλλά όχι αναγκαία συνθήκη για μια δίκαιη κοινωνία. Γιατί το ίσο δεν είναι πάντα και δίκαιο.
Αν μεταφέρουμε το όραμα των σημερινών κυβερνώντων σε απλά παραδείγματα εφαρμογής της πολιτικής μπορούμε να αναδείξουμε το λάθος σε αυτή τη σκέψη. Και αν κοιτάξουμε στο πολιτικό παρελθόν θα βρούμε τα παραδείγματα εκείνα που δείχνουν τα λάθη από την εφαρμογή αυτής της κεντρικής ιδέας ως βασικό συστατικό διακυβέρνησης.
Δυστυχώς αποδεικνύεται πλέον πως η Κυβέρνηση σχεδιάζει με βασική αρχή της την πλήρη εξίσωση. Μια κοινωνία επίπεδη και χαμηλών προσδοκιών επιδιώκει. Ένα Κράτος που τιμωρεί όσους μπορούν να ανορθωθούν. Μια χώρα που στοχοποιεί την αξία και την αριστεία.
Απέναντι στο όραμα της Κοινωνίας της Ισότητας και των χαμηλών προσδοκιών, οι πραγματικά προοδευτικοί πολίτες οφείλουν να απαντήσουν με τη πρόταση της δημιουργίας μας άλλης κοινωνίας. Της Κοινωνίας της Δικαιοσύνης.
Στις δύσκολες μέρες που περνάει η χώρα και οι πολίτες της η λύση δεν είναι η εξίσωση, πόσο μάλλον η εξίσωση προς τα κάτω όπως την οραματίζονται οι σημερινοί Κυβερνώντες. Η χώρα για να μπορέσει να αποκτήσει ξανά εμπιστοσύνη στις δυνάμεις της, οι πολίτες για να δουν προοπτική και όραμα δεν χρειάζονται να αισθανθούν απλά ίσοι. Απαιτείται να αισθανθούν πως δρουν και κινούνται μέσα σε περιβάλλον που αποδίδει δικαιοσύνη. Πολυεπίπεδα.
Προοδευτική επιλογή σήμερα δεν είναι η ισότητα. Σε άλλες εποχές, όταν οι ανισότητες στη κοινωνία ήταν πολύ μεγαλύτερες και σε πολύ περισσότερα επίπεδα, η ισότητα ήταν βασικό αίτημα της κοινωνίας. Και την κάμψη  των ανισοτήτων την έκανε πράξη με πολύ κόπο η Προοδευτική Παράταξη της χώρας. Το ΠΑΣΟΚ ήταν αυτό που έσπασε τις άδικες ανισότητες σε κάθε επίπεδο. Και το γεγονός αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο.
Όμως τώρα πρέπει να πάμε παρακάτω. Να αφήσουμε πίσω καταρχάς τη λογική της εξίσωσης προς τα κάτω που προσπαθούν να εφαρμόσουν οι σημερινοί κυβερνώντες. Μια εξίσωση που παραπέμπει σε άλλες εποχές, άλλα μοντέλα και άλλα κράτη. Και να δώσουμε ένα άλλο όραμα στη κοινωνία.
Η Κοινωνία Δικαίου οφείλει να είναι η πρόταση των προοδευτικών πολιτών αυτή τη στιγμή. Το Κράτος Δικαίου πρέπει να είναι η σταθερή στόχευση. Και να είμαστε αρκετά τολμηροί. Να αλλάξουμε και όλα εκείνα τα στοιχεία, όποτε και αν αυτά δημιουργήθηκαν, που απαγορεύουν την επικράτηση αυτού του νέου μοντέλου που έχει ανάγκη η χώρα. Η δικαιοσύνη πρέπει να είναι το προοδευτικό όραμα της επόμενης ημέρας.
ΛΙΤΙΝΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

2016 ή μήπως Μεσοπόλεμος;
            Τον τελευταίο καιρό, σαν να εκπλήσσονται όλο και περισσότερο οι πολιτικοί αναλυτές από όσα βλέπουν να συμβαίνουν και να αποφασίζονται από τις κοινωνίες στα πολιτικά ζητούμενα που μπαίνουν. Σαν να ξαφνιάζονται για τις επιλογές των πολιτών. Δείχνουν σαστισμένοι στη προσπάθειά τους να καταλάβουν τι έχει συμβεί στον λεγόμενο ‘’δυτικό κόσμο’’ σε μία σειρά από αποφάσεις που λαμβάνουν οι λαοί όποτε τους ζητηθεί η γνώμη τους. Αποκορύφωμα βέβαια, η πρόσφατη εκλογή του Ντόναλντ Τράμπ στη θέση του Προέδρου των ΗΠΑ, στη θέση δηλαδή του ισχυρότερου ανθρώπου στη πολιτική σκηνή του πλανήτη.
            Αξίζει να δούμε τι επιλέγουν πλέον οι πολίτες στον δυτικό κόσμο όλο και περισσότερο. Αξίζει να αναλύσουμε τις προτάσεις που εμπιστεύονται και πως αυτές μπορεί να επιδράσουν στο λεγόμενο ‘’δυτικό μοντέλο κοινωνίας και κράτους’’.
            Σχεδόν μαζικά θα έλεγε κανένας, σε οποιοδήποτε κράτος του δυτικού ημισφαιρίου οι πολίτες ερωτηθούν για τη πορεία που επιλέγουν για τη χώρα και τη ζωή τους, φαίνεται να αποφασίζουν ‘’αντισυστημικά’’. Ποιες είναι οι προτάσεις των ΄΄αντισυστημικών’’ τις οποίες ακολουθούν ολοένα και περισσότερο οι πολίτες; Τι προτείνουν αυτοί απέναντι στο υπάρχων ‘’δυτικό σύστημα’’; Ποια ήταν τα κέρδη και οι κατακτήσεις του ‘’δυτικού τρόπου ζωής’’ που αμφισβητούνται ανοιχτά πλέον;
            Οι λαοί του δυτικού κόσμου επιλέγουν να ακούσουν αυτούς που μιλούν για κλείσιμο συνόρων, όρθωση τειχών,  Έθνος – Κράτος, αυτοδιαχείριση πόρων και πλούτου, ‘’καθαρούς’’ λαούς, διάλυση ενώσεων και κοινών προσπαθειών και σε τελικό στάδιο, επιλέγουν περισσότερο απομονωτισμό, αυξημένη εσωτερικότητα και κλείσιμο στο καβούκι. Στρέφονται σε επιλογές που γνωρίζουν εκ των προτέρων πως προέρχονται ‘’έξω από το σύστημα’’ που κατάφερε να κρατήσει τον πλανήτη σε ήρεμα νερά τα τελευταία 70 χρόνια. Ακόμα και σε επιλογές που ξαφνιάζουν αρχικά, αλλά αν δούμε βαθύτερα τη ρητορική τους, αυτήν επιβραβεύουν τελικά οι πολίτες.
            Για τους αναλυτές της πολιτικής Ιστορίας γίνεται ολοένα και περισσότερο διακριτή μια επιστροφή των κοινωνιών και των κρατών στις λογικές, τα δεδομένα και τις συμπεριφορές της περιόδου του Μεσοπολέμου. Και τότε οι λαοί επέλεγαν ‘’αντισυστημικούς’’ κυβερνήτες, με προτάσεις εσωτερικότητας και αυτοδιαχείρισης, εθνολαϊκές κυβερνήσεις και μεγαλύτερη βύθιση στη λογική των Εθνών – Κρατών. Φαίνεται πως αργά προς το παρόν, αλλά επιταχυνόμενα διαρκώς, οι πολίτες επιλέγουν ολοένα και περισσότερο εκείνο το μοντέλο διακυβέρνησης. Εκείνες τις προτάσεις, όπως τότε.
Και εκείνο που προβληματίζει είναι ο λόγος. Ποιες είναι οι αιτίες που οι πολίτες αφήνουν πίσω τους τις κατακτήσεις από τη μεγαλύτερη ειρηνική περίοδο του πλανήτη επιλέγοντας τον απομονωτισμό και την εσωτερικότητα των κοινωνιών;
            Προφανώς οι αιτίες είναι πολλές. Κάποιοι μιλούν για το τέλος του δρόμου του μοντέλου που επιλέχθηκε παγκοσμίως μεταπολεμικά, αλλά κυρίως μετά τη Πτώση του Τείχους. Και ίσως αυτό να συμβεί. Αλλά θα συμβεί με άσχημο τρόπο. Γιατί η Ιστορία είναι ο Μέγας Διδάσκαλος για το μέλλον, για όσους μπορούν να την αναγνώσουν ψύχραιμα και αναλυτικά.
            Αν οι πολιτικές ηγεσίες του κόσμου δεν αντιληφθούν πως χρειάζεται επιτάχυνση των ενοποιητικών προσπαθειών, εμβάθυνση της Δημοκρατίας, δικαιότερο μοίρασμα του παραγόμενου πλούτου και μεγαλύτερο άνοιγμα της κοινωνικής δικαιοσύνης πέρα από τα επίπεδα των εχόντων και κατεχόντων ανά τον πλανήτη, τότε αυτοί που αισθάνονται πως δεν περιλαμβάνονται στους κερδισμένους του μοντέλου που δουλεύει επί 70 χρόνια θα συνεχίζουν να επιλέγουν ‘’αντισυστημικά’’. Γιατί αυτοί είναι που επιλέγουν διαφορετικά. Και δυστυχώς, φαίνεται πως αυτοί οι ‘’εξωσυστημικοί’’ είναι πολλοί και γίνονται ολοένα και περισσότεροι. Και σε αυτό το σημείο φαίνεται να αποτυγχάνει το υπάρχων πολιτικό σύστημα. Και αυτό μπορεί να το αναγνώσει κάποιος από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτών που κάνουν την ‘’αντισυστημική’’ επιλογή.
            Φαίνεται πως τα οφέλη από τις κατακτήσεις των τελευταίων 70 ετών δεν φτάνουν πια τόσο βαθειά στις κοινωνίες.
            Οι ΗΠΑ έκαναν μια κρίσιμη επιλογή. Και φαίνεται πως είναι δυστυχώς η αρχή. Ακολουθούν στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο κρίσιμες διαδικασίες επιλογής του προτεινόμενου μοντέλου. Και φαίνεται πως οι ‘’αντισυστημικοί’’ κυβερνώντες έρχονται με φόρα. Που μπορεί να ανακοπεί μόνο με τους τρόπους που περιγράφονται παρακάτω.
            Πιο γρήγορα οι τομές. Πιο βαθειά η Δημοκρατία. Πιο ουσιαστικά ο διαμοιρασμός του πλούτου.. Πιο πλατειά η κοινωνική δικαιοσύνη. Απαιτείται γρήγορα και πειστικά ένα ιδιότυπο citiusaltiusfortius. Σε κάθε διαφορετική περίπτωση, θα επαναλάβουμε την Ιστορία. Και όχι ως φάρσα. Αλλά ως τραγωδία.
ΛΙΤΙΝΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΤΟΜΕΑΡΧΗΣ ΘΕΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ PES CRETE